Translate

Τετάρτη, 5 Ιουνίου 2013

Ταφική Αρχιτεκτονική της Ενδέκατης Δυναστείας (2134-1991 π.Χ.)

Ενδέκατη Δυναστεία
Παρά το γεγονός ότι υπάρχει μια σημαντική παράδοση ταφικής αρχιτεκτονικής, περίπου χιλίων χρόνων η κατασκευή των πυραμίδων φαίνεται να εξαφανίζεται κατά τη διάρκεια του Μέσου βασιλείου και έπειτα. Η αρχιτεκτονική εστιάζεται στην ανάπτυξη τάφων και ταφικών αιθουσών, με συχνή χρήση πλέον των ταφικών ναών και τον υπόγειων τάφων. Οι ταφικοί ναοί χρησίμευσαν σαν τόπος ταφής και λατρείας του Φαραώ (ναοί μέσα σε αυτούς αφιερώνονταν σε θεούς) και οφείλουν την ύπαρξή τους στα ταφικά πυραμιδικά συγκροτήματα. 
Τα λίγα λείψανα της φαραωνικής αρχιτεκτονικής του Μέσου Βασιλείου παρέχουν μια ανεπαρκή ιδέα της μεγάλης δύναμης και της αυστηρής απλότητας, που χαρακτηρίζουν τη τέχνη αυτής της περιόδου. Η αρχιτεκτονική των βασιλικών συγκροτημάτων παρουσιάζουν πολλές ομοιότητες[1] μεταξύ τους, όπως η ταφική θέση, ο ξεχωριστός ταφικός ναός και οι οικισμοί που αναπτύχθηκαν γύρω από τα συγκροτήματα, παρατηρούνται σε πολλές περιοχές όπως στο Lahun, el-Lisht και Dahshur. 
Οι Τάφοι των Intef
Η Δυναστεία XI ξεκινάει με τρεις βασιλείς με το όνομα Intef[2] ή Inyotef, οι οποίοι κυβερνούσαν από τις Θήβες και εναντιώθηκαν προς τους βόρειους βασιλιάδες της Ιεράκων Πόλης. Και οι τρεις αυτοί βασιλείς θάφτηκαν σε μεγάλους τάφους στη el-Tarif και Dra-Abu el-Naga (το παλιότερο κομμάτι της Θηβαϊκής Νεκρόπολης), περιοχές βόρεια της δυτικής όχθης των Θηβών[3] (Εικ.1-2), κοντά στο δρόμο οπού ξεκινούσε αργότερα η Κοιλάδα των Βασιλέων. Εξαιτίας της σειράς των στυλοβατών που ήταν κατά μήκος των προσόψεών τους, οι οποίοι είχαν λανθασμένα θεωρηθεί ως είσοδοι και ήταν ευθυγραμμισμένοι με τη ταφική αίθουσα[4], ονομάστηκαν saff (= αραβική λέξη για τη σειρά) τάφοι[5]. Τα τοπικά ονόματα των τάφων είναι Saff el-Dawaba[6], Saff el-Kisasija and Saff el-Baqar, δηλαδή του Intef I Sehertawi, του Intef II Wahankh και του Intef II Nakhtnebtepnefer αντίστοιχα. Οι τάφοι των Intef I και Intef III βρίσκονται στην Dra-Abu el-Naga, ενώ του Intef III στην el-Tarif[7]. Οι αυλές των τάφων είναι 65-80 μ. πλατιές και 100-300μ 


μακριές, δημιουργώντας ένα τραπεζοειδές σχήμα. Οι αυλές αυτές κόπηκαν στην κεκλιμένη έρημο για να επιτευχθεί το ικανοποιητικό βάθος για την πρόσοψη[8] (5 μ.). 
Αν εξαιρέσουμε τον τάφο του Intef II Wahankh[9] (Εικ. 3), όπου τα υπολείμματα ενός παρεκκλησιού, που μοιάζει σαν μια πλίθινη δομή και ενός τοίχου που βρέθηκαν το ανατολικό τέλος, το μπροστινό μέρος αυτών των αυλών φαίνεται να παραμένει ανοικτό[10]. Δύο σειρές 20-24 στυλοβατών κόπηκαν από το σκληρό βράχο κατά μήκος του πίσω άκρου των αυλών, για να διαμορφώσουν την πραγματική πρόσοψη των τάφων. Πίσω από τους στυλοβάτες στο κέντρο του πίσω τοίχου, ένας κοντός και στενός διάδρομος οδηγεί ¶διάδρομοςοδηγεί στη βασιλική αίθουσα, με δύο στυλοβάτες που υποστηρίζουν την οροφή. Από την αίθουσα αυτή, είτε μια κεκλιμένη δίοδος, είτε ένας κάθετος άξονας οδηγεί στην ταφική αίθουσα[11], όπου θάφτηκε ο βασιλιάς σε μια πέτρινη σαρκοφάγο. Περισσότεροι διάδρομοι και αίθουσες (χρησίμευσαν ως τάφοι) παρόμοιου σχεδίου αλλά μικρότερα, ήταν για τα μέλη της βασιλικής ο¶οικογένειας και για τους αυλικούς και βρίσκονται στον πίσω τοίχο από κάθε πλευρά των βασιλικών αιθουσών.
Με εξαίρεση τις μικρές επιτύμβιες στήλες, οι στενοί διάδρομοι και οι αίθουσες των saff τάφων παρέμειναν ακόσμητοι, αλλά οι τοίχοι φαίνονται επικονιασμένοι. Ωστόσο, από τον τάφο του Intef ΙΙ διασώζεται επιγραφές[12], που μαρτυρούν τις εδαφικές διαφωνίες του με τη δυναστεία της Ιεράκων Πόλης, την καθιέρωση των συνόρων του μακριά στο βορρά, ως τη 10η Περιοχή (Ανταλεόπολης), την κατάληψη της 8ης Περιοχής[13] και της Αβύδου[14]. Πιο περίτεχνος είναι ο τάφος Intef III Nakhtnebtepnefer, όπου το πάτωμα του κεντρικού διαδρόμου καλύφθηκε με πλάκες ψαμμίτη και οι τοίχοι με ασβεστόλιθο.
Ένας πάπυρος που ονομάζεται «ληστεία τάφου», χρονολογείται κατά τη βασιλεία του Ramesses ΙΧ και αναφέρει ότι ένας έλεγχος στον τάφο του Intef ΙΙ Wahankh βρήκε τη ταφή άθικτη και σημειώνει επιπλέον ότι υπήρχε μια επιτύμβια στήλη μπροστά από τον τάφο, στην οποία ο βασιλιάς παρουσιάστηκε με το αγαπημένο του κυνηγετικό σκυλί, ο Behka. Το 1860 η Auguste Mariette βρήκε το χαμηλό μέρος της σπασμένης στήλης[15], αλλά τα σκυλιά ήταν πέντε αντί ένα.





[1] Bard K. A., (1999), «Encyclopedia of the Archaeology of Ancient Egypt», p. 118,.Routledge, New York.Bard.
[2] Clayton P. A., (1994), «Chronicles of the Pharaos: The Reign-By-Reign Record of the Rulers and Dynasties of Ancient Egypt», p. 72, Thames & Hudson, London.
[3] Baines John and Malek Jaromir, (2000), «Cultural Atlas of Ancient Egypt», p. 99, Facts On File, Inc, New York.
[4] Bard, (1999), p. 1011.
[5] Ο τύπος αυτός αναπτύχθηκε κατά τη Πρώτη Ενδιάμεση Περίοδο και περιορίζεται στην περιοχή el-Tarif, στις Θήβες, σε ένα εκτενές νεκροταφείο, που επεκτείνεται βορειοδυτικά του ταφικού ναού του Seti I και ακριβώς απέναντι από το ναό του Καρνάκ στη Δυτική Όχθη του Νείλου.
Το νεκροταφείο καλύπτει μια περιοχή περίπου 1.2 χιλιομέτρων και περιλαμβάνει περίπου 300-400 saff τάφους.
[6] Bunson M. R., (2002), «Encyclopedia of Ancient Egypt», p. 181, Facts on Files, Inc, New York.
[7] Bunson, (2002), p. 181.
[8] Lehner Mark, (1997), «The Complete Pyramids: Solving the Ancient Mysteries», p. 165, Thames and Hudson, London.
[9] Bard, (1999), p. 1011.
[10] Baines and Malek, (2000), p. 99.
[11] Lehner, (1997), p. 165.
[12] Clayton, (1994), p. 73.
[13] Mertz, Barbara, (1964), «Temples, Tombs and Hieroglyphs: A Popular History of Ancient Egypt», p. 102, HarperCollins Publishers Ltd, New York.
[14] Ο διάδοχός του, ο Intef ΙΙΙ ώθησε τα σύνορα πιο μακριά στα βόρεια, σχεδόν ως τη Asyut. Σε αυτά τα σύνορα ο Mentuhotep Ι (ή ο Mentuhotep II) πάλεψε για τον έλεγχο ολόκληρης της χώρας.
[15] Mertz, (1964), p. 102. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου